مفهوم اختیار معامله (Option)
اختیار معامله یا Option قراردادی است قانونی بین یک خریدار و یک فروشنده به نحوی که خریدار Option، حق خرید یا فروش یک دارایی مشخص را در یک قیمت توافقی و تا یک زمان معین، از فروشنده خریداری کرده و مبلغی برای در اختیار داشتن این حق تا آن زمان میپردازد.
این یک قرارداد الزامی برای فروشنده ولی یک اختیار و نه الزام برای خریدار Option است.
به عبارت دیگر قرارداد اختیار معامله نوع خاصی از ابزار مشتقه است و میتواند در بورس و یا خارج از بورس مورد معامله قرار گیرد. برحسب دارایی مورد نظر انواع مختلفی از اختیار معاملهها وجود دارد اما بیشتر اختیار معاملههایی که در بورسها معامله میشوند دارایی پایهشان سهام و یا قراردادهای آتی است. اما اختیار معاملههایی که در بازارهای خارج از بورس صورت میگیرند شامل داراییهای پایه زیادی مثل اوراق بهادار، ارزها، داراییهای فیزیکی، سواپها و بستهای از داراییها (Basket Of Assets) میشوند. اختیار معاملهها در هر قراردادی میتوانند ظاهر شوند.
در معاملات Option، قابلیتها و کاربردهای متنوع و منحصر به فرد Option به عنوان یک ابزار قدرتمند در کنترل ریسک سرمایهگذاری و ایجاد سودآوری در شرایط مختلف نوسانات بازار (صعودی، نزولی و حتی راکد) بررسی میشود.
نحوه انجام معامله در بورس
× انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران از طریق کارگزاران انجام میشود.
این کارگزاران که در انجام معاملات، نقش نماینده خریدار و یا فروشنده را ایفا میکنند، دارای مجوز کارگزاری از سازمان و عضو بورس هستند. همه کارگزاران موظف به انجام وظایف خود در چارچوب قوانین و مقررات موجود هستند و سرمایهگذار میتواند برای معاملات اوراق بهادار، کارگزار خود را با توجه به معیارهایی از قبیل انجام به موقع سفارش، دادوستد سهام با مناسبترین قیمت و نحوه ارائه خدمات جانبی انتخاب کند.
دریافت کد معاملاتی
از آنجا که دادوستد اوراق بهادار با استفاده از سیستم رایانهای و براساس کد خریدار و فروشنده انجام میشود، لازم است همه خریداران و فروشندگان دارای کد منحصر بهخود باشند تا کارگزار بتواند براساس آن به خرید و فروش اوراق بهادار بپردازد. کد معاملاتی، شناسهای 8 کاراکتری است که براساس مشخصات و اطلاعات فردی سرمایهگذار – از جمله کد ملی وی – و بهصورت ترکیبی از حرف و عدد تعیین میشود. این کد در واقع از سه حرف اول نام خانوادگی و یک عدد تصادفی، تشکیل شده است. کد معاملاتی سرمایهگذار منحصر به فرد است و هر سرمایهگذار یک کد معاملاتی دارد. دریافت کد معاملاتی از طریق کارگزار و با ارائه مدارک شناسایی( کپی شناسنامه و شماره ملی) و فقط برای یکبار انجام میشود.
تکمیل فرم سفارش
در این فرم، اطلاعات مورد نیاز اعم از مشخصات شرکت کارگزاری، مشخصات سرمایهگذار، نام، تعداد و قیمت اوراق بهادار و چگونگی پرداخت یا دریافت وجه قید میشود. تعیین قیمت اوراق بهادار با مشتری است و مشتری میتواند تقاضای خرید یا فروش اوراق بهادار را در قیمت مشخصی تقاضا کند یا اینکه تعیین قیمت را به کارگزار و شرایط بازار واگذار کند.
ورود به سامانه معاملاتی
پس از دریافت سفارش خرید یا فروش، کارگزار سفارشهای دریافتی را با حفظ نوبت وارد سامانه معاملات میکند. اولویتبندی درخواستها در صف تقاضای خرید(فروش) سهام ابتدا براساس قیمتهای پیشنهادی خرید(فروش) صورت میگیرد و از بالاترین(پایینترین) تا پایینترین(بالاترین) قیمت اولویتبندی میشوند. به عبارت دیگر در صف تقاضای خرید(فروش) سهام، اولویت با سفارشهایی است که قیمت پیشنهادی بالاتری(پایینتری) دارند. درصورتی که قیمتهای پیشنهادی خرید(فروش) در دو یا چند سفارش یکسان باشند صف تقاضا(عرضه) براساس زمان ورود سفارش خرید(فروش) به سامانه معاملات اولویتبندی میشود و سفارشی که زودتر از دیگر سفارشها وارد سامانه معاملات شده باشد از اولویت برخوردار است.
انجام معامله
در سامانه معاملات، صف تقاضا و سفارشهای خرید در مقابل صف عرضه یا سفارشهای فروش قرار میگیرد و درصورتی که قیمت پیشنهادی خرید و قیمت پیشنهادی فروش برابر شوند، معامله بهطور خودکار توسط سیستم رایانهای انجام میشود و سفارشها از صف عرضه و تقاضا حذف میشوند.
تسویه معاملات پایاپای و تسویه معاملات توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی و سه روز بعد از انجام معامله(T + 3) صورت میگیرد. سامانه معاملاتی بورس تهران یک سیستم کاملا مکانیزه مبتنی بر سفارش است. به عبارت دیگر سفارشهای خرید و فروش اوراق بهادار که از طرف مشتریان به کارگزار داده شده است، توسط کارگزار وارد سامانه معاملاتی میشود و برپایه اولویت قیمت و زمان در صف خرید یا فروش قرار میگیرد.
براساس اولویت قیمت، یک سفارش خرید(فروش) اوراق بهادار با بیشترین(کمترین) قیمت، ابتدای صف خرید(فروش) قرار میگیرد. براساس اولویت زمان، سفارشی که زودتر وارد سامانه معاملات شود جلوتر از سفارش هم قیمت خود قرار میگیرد.معامله هنگامی انجام میشود که سفارشهای خرید و فروش، قیمت یکسان داشته باشند. این سازوکار بسیار شبیه به معامله از طریق حراج است چون کارگزاران میتوانند با اطلاع قیمت سفارشهای وارد شده، جای خود را در صف تغییر دهند یا با ارائه قیمتی معادل قیمت پیشنهادی از طرف کارگزار مقابل، اقدام به انجام معامله کنند.
پس از انجام معامله، اطلاعات انجام معامله برای تسویه و پایاپای به شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و کارگزار خریدار یا فروشنده ارسال میشود. اطلاعات مربوط به معاملات از جمله قیمت، ارزش و تعداد اوراق بهادار معاملهشده، از طریق سایت بورس تهران و همچنین نمایشگرهای موجود در تالارها به اطلاع سهامداران میرسد.بورس اوراق بهادار تهران در حال نصب نرم افزار معاملاتی جدیدی است که با عملیاتی شدن آن، سرعت انجام معامله و همچنین انتشار اطلاعات پس از معامله، بهبود قابل توجهی پیدا خواهد کرد.
دامنه نوسان روزانه
دامنه نوسان روزانه قیمت سهام در بورس تهران 2 درصد تعیین شده است و از اینرو قیمت سهام یک شرکت در یک روز حداکثر 2 درصد نسبت به قیمت پایانی روز قبل افزایش یا کاهش مییابد. دامنه نوسان قیمت، مانع از نوسانات شدید قیمتها و تلاطم بازار میشود.
مقاله در مورد نسبت قیمت به درآمد (P/E)
نسبت قیمت به درآمد یا P/E، یکی از ابزارهای قدیمی و پر استفاده برای ارزشگذاری سهام شرکتها است.
محاسبه P/E که مخفف Price/ Earnings Ratio است هر چند ساده به نظر میرسد، اما تحلیل آن دشوار است. سرمایهگذاران بازار سرمایه معمولا از رابطه قیمت به درآمد که همان P/E است به عنوان ابزار نمایش ارزش یک شرکت یاد میکنند.
این نسبت (P/E) رایجترین نسبتی است که در بازار سرمایه برای سرمایهگذاران، تحلیلگران، مدیران پر تفوی، مشاوران و...اهمیت دارد علت محبوبیت این نسبت توان نمایش رابطه ارزش بازار و سود هر سهم با یک عدد ریاضی است.
هدف این نسبت بیان رابطه قیمتی که یک سرمایهگذار برای سهم میپردازد و چشم انداز آینده شرکت و سود پیشبینی شده آن است.
نسبت قیمت به درآمد در تعیین دوره برگشت اصل سرمایهگذاری از محل سودهای آتی یک سهم به ما کمک میکند. برای مثال اگر شما سهامی با نسبت P/E برابر ۱۰ خریداری کنید به این معناست که ۱۰ سال طول میکشد تا شرکت کل سرمایه اولیه شما را از محل سودهای خود باز پس دهد.
مزایای نسبت P/E
۱- نسبت P/E منعکس کننده عقیده بازار درباره یک شرکت است. معمولا نسبت P/E شرکتهای خوب و روبه رشد، بالا است.
۲- نسبت P/E بزرگ نشان دهنده خوشبینی و نسبت P/E کوچک، نشان دهنده بدبینی عموم سرمایهگذاران درباره آینده شرکت است.
۳- نسبت P/E تا زمانی بالا خواهد بود که عموم سرمایهگذاران به توانایی رشد وتحقق سود یا افزایش قیمت سهام یک شرکت اعتقاد داشته باشند. به محض اینکه این اطمینان در قابیلت سودآوری شرکت ازبین برود، این نسبت افت خواهد کرد.
۴- نسبت P/E، اعتبار شرکت ومدیریت آن و همچنین اعتمادی که سرمایهگذاران در مورد استعداد دستیابی به سود شرکت دارند، منعکس میکند.
۵- نسبت P/E دماسنجی است که مرتبا میزان حرارت سهام را بررسی و به بازار اعلام میکند.
۶- نسبت P/E نشاندهنده سطح ریسک یک سهم نیز است. هر چه P/E بالاتر باشد، ریسک سهم بالاتر خواهد بود.
۷- در صورت منفی شدن بازار تمایل به فروش سهام با P/E بالا نسبت به سایر سهام افزایش مییابد.
۸- هنگامی که شرکتها دوره رشد خود را پشت سر میگذارند سود آنها تثبیت و نسبت P/E آنها تعدیل میشود.
نسبت P/E به شرح زیر محاسبه میشود:
سود هر سهم / قیمت هر سهم = P/E
متوسط P/E سهام در کشورهای مختلف
متوسط P/E سهام در اقتصاد توسعه یافته حدود ۲۰ است. مکاتب اقتصادی در حال توسعه معتقدند P/E در اقتصاد در حال توسعه باید بیشتر و بالاتر از اقتصادهای توسعه یافته باشد، زیرا در این کشورها شرکتها در حال رشد هستند و P/E های بالا این رشد را منعکس میکند.
برای محاسبه نسبت P/E یک شرکت از متوسط P/E درهر صنعت کمک گرفته میشود. متوسط P/E در هر صنعت نسبت به صنعت دیگر تفاوت میکند و بسته به عمر مفید صنعت و عوامل تاثیرگذار در هر صنعت نسبت به صنعت دیگر دارد.
عوامل موثر در تعیین نسبت P/E
۱- اندازه شرکت
۲- مدیریت شرکت
۳- رشد شرکت
۴- وجود طرح های تو سعه اقتصادی درشرکت
۵- وجود ظرفیت بالقوه قابل بهره برداری در شرکت
۶- وجود بازار خوب وبا کشش برای محصولات تولیدی شرکت
۷- موقیت شرکت در صنعت مربوطه
۸- چشم اندازهای صنعتی که شرکت در آن فعالیت میکند
۹- تقاضا برای سهام شرکت
۱۰- کمیت وکیفیت سود یک شرکت
۱۱- دوره برگشت سرمایه مورد انتظار سرمایهگذاران
۱۲- نرخ بازده رایج بازار از سرمایهگذاری
۱۳- نرخ بهره در شبکه بانکی
با خرید و فروش سکه در بورس کالا آشنا شوید
پرشیا 585: تیرماه سال 1387 رئیس وقت بانک مرکزی رضایت داد که مشتریان بورس کالا با ابزار معاملاتی جدیدی به نام قراردادهای آتی، خرید و فروش شمش طلا را آغاز کنند
بورس کالا به مشتریانش این امکان را میدهد که تا چند برابر ارزش سرمایه خود به روش معامله آتی سکه طلا بخرند والبته از وصول خرید خود درزمان موعود مطمئن باشند.
در این نوع معامله که به معاملات اهرمی هم معروف است 10 درصد ارزش معامله بهعنوان سپرده اولیه پرداخت میشود و بر این اساس هر فرد حقیقی، مجاز است حداکثر 10 قرارداد 10سکهای را با مهلت 2 ماهه به نام خود ثبت کند.
اشخاص حقوقی هم میتوانند با اتخاذ موقعیت معاملاتی باز حداکثر به میزان 10درصد سرمایه ثبت شده خود دستور خرید صادر کنند. به ازای این معاملات هم یک هزار تومان کارمزد به بورس و 10 هزار تومان کارمزد به کارگزار بابت معامله هر قرارداد تعلق میگیرد.
براین اساس کارمزد تسویه نقدی در دوره تحویل هم 50 هزار ریال بابت هر قرارداد در نظر گرفته شده است. به جز این، ساعات انجام معامله هم 10 تا 17 هر روز و متناسب با شرایط بازار خواهد بود.
نوسان قیمت سکه روزانه 3 درصد است و مدت انقضای قرارداد هم 2 ماهه تعیین شده البته خریدار درصورت درخواست میتواند نسبت به تحویل سکهها در سررسید موعود اقدام کند.
اما نکته مهمتر اینکه تاریخ تحویل از اولین روز کاری پس از آخرین روز معاملات تا پایان ماه قرار داد تعیین شده و محل تحویل هم اتاق پایاپای بورس یا هر محلی خواهد بود که بورس، مناسب ارزیابی میکند.
اما آنچه بیش ازهمه میتواند اقبال خریداران را از معاملات آتی سکه طلا افزایش دهد اطمینان از صحت به سرانجام رسیدن آن است.
به عبارت دیگر خریدار میداند که ارائهنکردن گواهی آمادگی تحویل از سوی فروشنده، به بهای پرداخت یک درصد ارزش قرار داد بهعنوان جریمه تمام خواهد شد.
علاوه بر این درصورتی که قیمت بازار نقدی دارایی پایه ازقیمت تسویه روزانه قرار داد آتی بیشتر باشد تفاوت این 2 نرخ به نفع خریدار ازفروشنده اخذ میشود، البته این اطمینان خاطر تنها شامل خریداران نمیشود، چون جریمه واریزنکردن پیشپرداخت تحویل توسط خریدار هم یک درصد ارزش قرارداد در نظر گرفته شده است.
درصورتی که قیمت دارایی پایه در بازار نقدی پایینتر از قیمت تسویه روزانه قرار داد آتی باشد، تفاوت این 2 قیمت به نفع فروشنده از خریدار اخذ میشود.
به جز این جریمه واریزنکردن باقیمانده مبلغ قرار داد برای تحویل نیز یک درصد ارزش قرار داد است.
در این معاملات، مبنای تحویل کالا، سکه باید ضرب آخرین سال باشد، امکان تحویل کالا برای سکههای ضرب شده سایر سالها به غیرازسکه ضرب آخرین سال، براساس پرمیوم تعیین شده توسط بورس وجود دارد.
براساس قوانین مجموع موقعیتهای معاملاتی باز کل بازار برای این قرار داد هم حداکثر به میزان مجموع سکههای تمام بهار آزادی طرح امام خمینی(ره) مضروب تعیین شده است.
چگونه قیمت یک سهم تعیین میشود؟

آیا می خواهید بدانید که قیمت یک سهم در بازار چگونه تعیین میشود؟
در ابتدا ذکر این نکته لازم به نظر میرسد که هر سهمی معمولاً دارای دو نوع قیمت یا ارزش است که به ترتیب از آنها به عنوان ارزش اسمی و ارزش تجاری نام میبریم.
ارزش اسمی
ارزش اسمی سهام همان است که در روز تشکیل شرکت پرداخت و یا تعهد شده و سرمایه شرکت در مجموع قیمت اسمی سهام را تشکیل میدهد به عنوان مثال: شرکتی را در نظر بگیرید که سرمایه آن دو میلیون ریال و به هزار سهم دو هزار ریالی تقسیم شده است. پس ارزش اسمی هر سهم این شرکت دو هزار ریال است.
ارزش تجارتی
قیمت تجارتی یا حقیقی هر سهم بسته به فعالیتی است که شرکت داشته و منافعی است که سالانه دارد.
البته شرکتی که در سال به میزان ۸۰ درصد سرمایه خود منفعت داشته باشد با شرکتی که ده درصد سود بدهد قطعا تفاوت دارد و سهام آن به همین نسبت طالب بیشتری دارد و به این جهت در بازار گرانتر به فروش میرسد.
قیمتی که هر سهم در بازار و بورسها به فروش میرسد با قیمت اسمی سهام فرق دارد و قیمت بازار یا ارزش تجارتی نامیده میشود. ممکن است ارزش تجارتی از ارزش اسمی کمتر یا بیشتر باشد. مثلاً شرکتی که فعالیتی نداشته بلکه در اثر زیانهای وارده قسمتی از سرمایه آن از بین رفته است، در بازار به ارش اسمی خریدار ندارد و ناچار به قیمت کمتری فروش میرود.[بورس اوراق بهادار تهران]
گاهی ارزش اسمی و تجارتی با یکدیگر فرقی ندارند. در این صورت گفته میشود که ارزش اسمی سهام با ارزش تجارتی منطبق است.
تعیین قیمت سهام یک شرکت معمولا تابع عوامل مختلفی است که مهمترین آن سودآوری شرکت، انتظار سودآوری آتی شرکت و شرایط کلان اقتصادی کشور است.
در واقع بودجه شرکت و پیشبینی سود هر سهم مهمترین عامل تاثیرگذار بر قیمت سهم است. تغییرات قیمت سهام در سالهای گذشته و میزان تولید و فروش یکسان، وضعیت خاص صنعت، سیاست تقسیم سود سهام، طرحهای توسعه و افزایش سرمایه، ترکیب داراییها و سرمایهگذاریهای شرکت، اعتبار و سابقه شرکت، بدهیهای احتمالی، اطلاعات درونی شرکت و شایعات، نسبت قیمت به درآمد هر سهم (P/E)، عرضه و تقاضای سهام و بالاخره مدیریت شرکت همه از جمله مواردی است که به نوعی بر بالا و پایین رفتن قیمت سهام یک شرکت تاثیرگذارند.
همشهری آنلاین- سپیده بهکام
با نهادهای مالی در قانون بازار اوراق بهادار آشنا شوید

براساس ماده 28 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه سال 1384 مجلس شورای اسلامی، تأسیس نهادهای مالی منوط به ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار است و فعالیت آنها تحت نظارت این سازمان صورت میپذیرد.
در بند 21 ماده یک این قانون، عناوین برخی نهادهای مالی ذکر شده است. در این مقاله برآنیم تا هر یک از نهادهای مالی را که نام آنها در بند 21 ماده یک این قانون آمده است، دستهبندی کنیم.
نهادهای مالی در قانون بازار اوراق بهادار را میتوانیم به3 دسته کلی زیر تقسیم کنیم:
دسته اول: نهادهایی هستند که بهعنوان واسطه معاملات اوراق بهادار عمل میکنند مثل شرکتهای کارگزاری و شرکتهای تأمین سرمایه. شرکتهای کارگزاری دستورات مشتریان خود مبنی بر خرید و فروش اوراق بهادار را در بازار ثانویه اجرا میکنند. بخشی از وظیفه کارگزار معاملهگران نیز مشابه شرکتهای کارگزاری است. وظیفه اصلی شرکتهای تأمین سرمایه نیز واسطهگری در فروش اوراق بهادار در بازار اولیه سرمایه است.
دسته دوم: واسطههایی هستند که سرمایهها را از سرمایهگذاران دریافت میکنند و به نام خودشان در اوراق بهادار سرمایهگذاری کرده و سود حاصل را بین این اشخاص تقسیم میکنند. روشن است که تصمیم به خرید، فروش یا نگهداری اوراق بهادار نیازمند تخصص است و هر سرمایهگذار لزوما چنین تخصصی را ندارد.
شرکتهای مادر (هلدینگ)، شرکتهای سرمایهگذاری، صندوقهای سرمایهگذاری، سبدگردانها و صندوقهای بازنشستگی که در قانون از آنها نام برده شده است، جزء نهادهای مالی دسته دوم محسوب میشوند. این نهادها در قوانین برخی کشورهای دیگر نظیر آمریکا تحت عنوان شرکتهای سرمایهگذاری نامگذاری شدهاند. دیدگاه اولیه برای اجرای قانون بازار اوراق بهادار آن است که نهادهای مذکور را از نظر نوع فعالیت و ساختار حقوقی به شرح زیر تعریف کنیم:
دسته سوم: از نهادهای مالی نه واسطه خرید و فروش اوراق بهادار میشوند و نه سرمایه دیگران را مدیریت میکنند، بلکه خدمات تخصصی دیگری در بازار سرمایه ارائه میدهند که در ذیل به تشریح آنهایی که نامشان در قانون آمده است، میپردازیم:
1 - مؤسسات رتبهبندی: قاعدتاً این مؤسسات اوراق بهادار صادره از طرف ناشران (شرکتها) را از نظر میزان ریسک درجهبندی کرده و معلوم میکنند ریسک یک نوع ورقه بهادار در مقایسه با سایر اوراق بهادار بیشتر، مساوی یا کمتر است.
2 - مشاوران سرمایهگذاری: براساس تعریف قانون، مشاوران سرمایهگذاری شخصیت حقوقی دارند و نقش آنها ارائه مشاوره به سرمایهگذاران و راهنمایی آنان است. متخصصانی که به استخدام این مشاوران درمیآیند، باید اخلاق حرفهای را رعایت کنند و منافع مشتریان خود را بر منافع خود و کارفرمای خود ترجیح دهند.
3 - شرکتهای پردازش اطلاعات مالی: این شرکتها اطلاعات مالی ناشران اوراق بهادار و همچنین اطلاعات مربوط به معاملات اوراق بهادار را جمعآوری و پردازش کرده، در اختیار مشتریان خود قرار میدهند.
4 - بازارگردانها: هدف از بازارگردانی اوراق بهادار در بازار ثانویه، افزایش نقدشوندگی اوراق بهادار است. بازارگردان روی اطلاعات یک ورقه بهادار خاص تمرکز مییابد و با تحلیل آنها، بهترین مظنههای قیمت را ارائه میدهد.
5 - شرکتهای سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه: قبل از اینکه بتوان اوراق بهادار را در بازار ثانویه(بورس اوراق بهادار) معامله کرد، لازم است اقداماتی شامل ثبت مشخصات اوراق بهادار و مالکان اولیه آنها، مشخصات ناشر اوراق بهادار و تعداد اوراق بهادار منتشر شده در رایانههای مربوط به انجام معاملات، صورت پذیرد. همچنین پس از انجام هر معامله لازم است مالکیت اوراق بهادار از فروشنده به خریدار منتقل شود، گواهی مالکیت فروشنده باطل و گواهی جدیدی برای خریدار صادر شود و وجوه مربوط از خریدار اخذ شده و به فروشنده پرداخت شود. این عملیات که اصطلاحاً به عملیات قبل و بعد از انجام معاملات معروف است، توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه صورت میگیرد.
با بازارهای مالی ترکیه آشنا شوید
از سال 1980 ترکیه برای آزادسازی اقتصاد و پیوستن به اقتصاد جهانی و باز، اصلاحاتی از قبیل اجرای سیاست نرخ ارز شناور، قوانین آزادسازی واردات، افزایش صادرات، تشویق سرمایهگذاری خارجی، تاسیس مناطق آزاد تجاری، حذف نظارت دولت بر بازارهای پولی، خصوصیسازی مؤسسات اقتصادی دولتی و تمرکز زدایی فعالیتهای دولتی را به اجرا گذاشت.
در نتیجه اصلاحات اقتصادی و بر پایه اصول بازار آزاد و با جهتگیری بینالمللی، اقتصاد ترکیه طی 20سال گذشته دارای متوسط رشدی معادل 5درصد بوده است که این یک رکورد در بین کشورهای اتحادیه اروپا به شمار میرود.
از سال 1945 تا 1980، یعنی دوره قبل از اصلاحات، سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ترکیه تنها 288میلیون دلار بود، سپس از سال 1980 قوانین آزاد سرمایهگذاری خارجی برقرار شد که براساس آن، کشور ترکیه تفاوتی بین سرمایهگذاران خارجی و داخلی قائل نبود و کلیه امکانات موجود را در اختیار دو طیف خارجی و داخلی قرار میداد و تا دسامبر سال 1999، یعنی طی 19 سال، 25میلیارد دلار مجوز سرمایهگذاری خارجی صادر کرد.
در حال حاضر حدود 5هزار شرکت خارجی در چرخه اقتصادی ترکیه بهطور فعال مشارکت دارند. بخش بانکداری ترکیه نیز در سالهای اخیر و همراه اصلاحات اقتصادی، پیشرفت قابل توجهی داشته تا اقتصاد ترکیه به سمت آزادی پولی و مالی بیشتری حرکت کرده و خود بانکها نیز در زمینه ساختارهای سازمانی و کیفیت خدمات تغییرات مهمی را به نمایش گذارند.
بازار- سرمایه- در ترکیه ریشه در نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی دارد. اولین بازار سرمایه در امپراتوری عثمانی تحت نام Dersaadet Securities Exchange و در پی جنگ جزیره کریمه افتتاح شد. این بازار همچنین عرصهای را برای سرمایهگذاران اروپایی فراهم آورد که بهدنبال بازدهی بالاتر در بازارهای سرزمین پهناور عثمانی بودند. در پی اعلام جمهوری ترکیه مبنی بر منسوخ شدن امپراتوری عثمانی، قانون جدیدی در سال 1929 وضع شد که بازار سرمایه نوپای ترکیه را تجدید ساماندهی کرده و موجب شد بورس ترکیه تحت نام بورس اوراق بهادار و معاملات سهامی و ارزی استانبول شروع به کار کند. این بورس ابتدا بسیار فعال شد ولی بهزودی تحتتأثیر رکود 1929 و جنگ جهانی دوم قرار گرفت.
اما طی دهههای بعدی شرکتهایی که خواهان عرضه سهام به مردم بودند، افزایش پیدا کرد و از طرفی بین مردم نیز تقاضای بالایی برای این شرکتها بهوجود آمد که هم شامل افراد و سهامداران حقیقی و خرد میشد و هم سرمایهگذاران نهادی. در سال 1981قانون بازار سرمایه تصویب شد و یک سال بعد بدنه تشکیلدهنده هیات بازار سرمایه انتخاب شد و این هیات در آنکارا کار خود را آغاز کرد.
حکم جدیدی نیز در سال 1983 صادر شد که در پی بهبود وضعیت معاملات اوراق بهادار در ترکیه بود. درست یک سال بعد، در اکتبر 1984 قوانین تاسیس و نحوه کار بورس اوراق بهادار در مجله رسمی به چاپ رسید. آییننامهها ی مربوط به دایر کردن و راهاندازی بورس هم در جلسه فوقالعادهای تنظیم شد و بورس اوراق بهادار و مجمع عمومی آن رسما در پایان 1985 کار خود را شروع کردند.
اما بورس اوراق بهادار استانبول در سال 1986 افتتاح شد. ISE تنها بازار اوراق بهادار ترکیه است که تسهیلات معاملاتی را برای اوراق سهام، اوراق قرضه، اوراق بهادار بخش خصوصی، اوراق بهادار خارجی و گواهینامههای معاملات املاک فراهم میکند.
آقای عثمان بیرسن (Osman Birsen) بهعنوان رئیس سازمان در 25 اکتبر 1997 برگزیده شده است. سازمان بورس اوراق بهادار استانبول مستقل بوده و از نظر مالی نیز خودگردان است. این سازمان، هیأتمدیرهای 7 نفره دارد که مدیرعامل یا رئیس سازمان را برای 5 سال انتخاب میکند. این سازمان درآمدهای خود را از محل کارمزد معاملات، حق درج شرکتهای لیست شده و سایر خدمات متفرقه به دست میآورد. سود ناشی از فعالیتهای مؤسسه نیز انباشته میشود تا برای تعهد خریدهای آینده یا افزایش سرمایه به کار گرفته شود. همچنین هیچ سودی بین اشخاص ثالث تقسیم نمیشود.

انواع بازارها در بورس استانبول
در بورس اوراق بهادار ترکیه انواع مختلفی از بازارها وجود دارد که میتوان گفت همه آنها در یک دسته بندی اصلی سهتایی جای میگیرند: الف - بازار سهام ب - بازار بینالمللی ج- بازار اوراق قرضه و اسناد
بازار سهام
1- بازار ملیNational Market: در این بازار شرکتهایی که شرایط پذیرش در بورس را دارا بوده و از طرفی گردش معاملاتی بالایی داشته باشند، عضو هستند.
2- بازار ملی ثانویه Second National Market: این بازار نیز در جهت عملیات تامین سرمایه برای بنگاههای تجاری متوسط و کوچک فعالیت میکند. با توجه به پتانسیل این نوع شرکتها، انتظار رشد بالایی برای آنها متصور است.
3- بازار اقتصاد جدیدNew Economy Market : این بازار بهدنبال عملیات فاینانس شرکتهای مربوط به فناوری اطلاعات از تولیدات چند رسانهای گرفته تا کامپیوتر و سخت افزار و نرم افزار است.
4- بازار ETF یا Exchange Traded Funds: برای مبادله برگههای صندوقهای سرمایهگذاری تاسیس شده است.
5- بازار شرکتهای تحت نظر و مراقبت watching list: در این بازار اوراق بهادار شرکتهایی مورد مبادله قرار میگیرد که به دلایلی مثل تخلفات احتمالی، عدمافشای کامل و به موقع، ارائه ناقص اطلاعات مربوط یا معاملات مشکوک، از طرف بورس نیاز به مراقبت و نظارت بیشتری دارند. این بازار بهوجود آمده تا در راستای حفظ حقوق سهامداران کار کند و معاملات این شرکتها را از شرکتهای عادی مجزا کند، چراکه امکان حذف این شرکتها از لیست شرکتهای بورسی وجود دارد.
6- بازار عمده فروشی یا معاملات عمده Wholesale: در این بازار هر سهمی را که در بازار ملی یا بازار ملی ثانویه داد و ستد نشود، میبینیم.
البته این بازار، سهام را در حجم بالا معامله میکند. همچنین عرضه اولیه سهام به بورس هم از همین بازار صورت میگیرد مانند زمانی که شرکتها خصوصیسازی شده و سهام آنها برای اولین بار به بورس میآید. معامله عمده در زمینه سهام شرکتهای خارج از بورس نیز در این بازار مجاز است.
7- بازار کوپن حق تقدم Rights Coupon Market: بازاری برای داد و ستد گواهینامه یا کوپنهای حق تقدم که برای افزایش سرمایه استفاده میشود.
بازار بینالمللی
در سال 1997، با پذیرش اوراق قرضة بینالمللی منتشره توسط «نایب رئیس خزانهداری» جهت داد و ستد در خارج از کشور، «بازار اوراق قرضه و اسناد بینالمللی» کار خود را شروع کرد. سپس «بازار رسیدهای سپردهگذاری» بازار بینالمللی بورس استانبول با داد و ستد رسیدهای سپردهگذاری سهام منتشره در سطح جهان فعالیت خود را آغاز کرد. در حال حاضر رسیدهای سپردهگذاری بزرگترین بانک قزاقستان به نام (Kazkommertsbank) در«بازار رسیدهای سپردهگذاری بینالمللی» و اوراق قرضة اروپا به نام (Eurobond) که توسط دولت جمهوری ترکیه منتشر میشود در «بازار اوراق قرضه و اسناد بینالمللی» معامله میشود. تمام عملیات این بازار برحسب دلار آمریکا بوده و امور تسویه آن از طریق Citibank و Euroclear و از طریق سپردهگذاری مرکزی ترکیه به نام «تاکاس بانک (Takasbank)» صورت میگیرد.
بازار اوراق قرضه و اسناد
«بازار اوراق قرضه و اسناد»، بازار متشکلی را برای داد و ستد اوراق بهاداری که درآمد ثابت دارند مانند اوراق قرضه دولت و سازمان خصوصیسازی و اوراق قرضه دولتی و همچنین موافقتنامة بازخرید / موافقتنامة بازخرید معکوس (repo/reverse repo) فراهم میآورد که خود شامل 3 بخش است: بازار موافقتنامههای بازخرید و بازخرید معکوس، بازار خرید و فروش یکجا، بازار داراییهای غیرمنقول و مستغلات که برای تامین مالی طرحهای ساختمانی از محل منابع موجود در بازار سرمایه صورت میپذیرد.
بورس ابزار مشتقه ترکیه
بورس ابزار مشتقه ترکیه Turkish Derivatives Exchange که مراحل تاسیس آن به سال 2002 برمی گردد، با نام اختصاری TURKDEX در سال 2005 شروع به کار کرد. این بورس بهدنبال ایجاد، ابداع و گسترش ابزارهای مالی است که کار پوشش ریسک را برای سرمایهگذاران انجام دهد. ابزارهای مشتقه مورد معامله این بازار عبارتند از: فیوچرز ارز (دلار آمریکا)، فیوچرز ارز (یورو)، فیوچرز (قراردادهای آتی) نرخ بهره 91 روزه، فیوچرز (قراردادهای آتی) نرخ بهره 365 روزه.
آیا می دانید نماد بورس چیست؟
مفهوم نماد بورس چیست؟ چرا و کجا بکار می رود؟
نماد عبارت است از کد شرکتها که برای سهولت شناسایی و دستهبندی آنها در بورس تهران مورد استفاده قرار میگیرد.
نماد یک شرکت عبارت است از حرف اول که نشان دهنده صنعتی است که آن شرکت در آن قرار دارد و خلاصهای از نام شرکت در ادامه.
به عنوان مثال تمام شرکتهای بورس اوراق بهادار تهران که در گروه بانکها، موسسات اعتباری و سایر نهادهای پولی فعالیت میکنند نمادشان با "و" شروع میشود. در ذیل توضیحاتی همراه با مثال درباره این طبقهبندی و حروف اختصاری آمده است:
- گروه بانکها، موسسات اعتباری و سایر نهادهای پولی (شرکتهای که خدمات متنوع بانکی، افتتاح حساب جاری ارائه میدهند در این گروه قرار میگیرند): حرف اختصاری این گروه "و" است. مانند: وسینا (بانک سینا)، ونوین (بانک اقتصاد نوین)، وکار (بانک کارآفرین) و ...
- گروه شرکتهای سیمانی، آهک و گچ: حرف اختصاری این گروه بسته به اینکه زمینه فعالیت آنها سیمان باشد یا تولید گچ متفاوت خواهد بود. آن دسته از شرکتها که زمینه فعالیت آنها تولید سیمان است، حرف اختصاری آنها "س" است. مانند: سفارس (سیمان فارس و خوزستان)، سشرق (سیمان شرق)، ستران (سیمان تهران)، سخاش (سیمان خاش) و ...
دسته دیگر که در زمینه تولید انواع گچ فعالیت میکنند، حرف اختصاری آنها "ک" است. مانند: کایگچ (ایران گچ) و کگچت (گچ تهران).
- گروه فلزات اساسی: حرف اختصاری این گروه "ف" است. به استثنای دو شرکت سرمایهگذاری گروه صنعتی سدید و سرمایهگذاری توکا فولاد که این دو شرکت که در تقسیمبندی جدید از گروه واسطه گری مالی (در تقسیمبندی جدید این گروه وجود ندارد) به فلزات اساسی انتقال پیدا کردهاند، حرف اختصاری آنها "و" است.
مانند: فاراک (ماشینسازی اراک)، فوکا (فولاد کاویان)، فسرب (ملی سرب و روی) و ...وتوکا (سرمایهگذاری توکا فولاد) زمینه فعالیت این شرکت سرمایه گذاری توکا فولادک تولید فولاد،ماشین آلات و تجهیزات است و وسدید (سرمایهگذاری گروه صنعتی سدید ) که در زمینه طراحی، مهندسی، ساخت تجهیزات و ماشینآلات، لولههای فولادی درز جوش مستقیم و اسپیرال، پیمانکار پروژههای نفت و گاز و پتروشیمی و شبکههای آب و فاضلاب و ساخت نیروگاههای بادی فعالیت میکند.
- گروه شرکتهای قند و شکر: حرف اختصاری این گروه "ق" است. مانند: قپارس (قند پارس)، قزوین (کارخانجات قند قزوین) و ...
منبع: همشهری آنلاین
تاریخچه کامل تشکیل بورس در دنیا

اولین بورس اوراق بهادار در دنیا در شهر آمستردام و توسط اولین شرکت چند ملیتی به نام «کمپانی هند شرقی هلند» پدیدار شد
به همین نحو، شرکت «کمپانی هند شرقی هلند» اولین شرکتی بود که سهام منتشر کرد. این شرکت به مرحلهای رسیده بود که میبایست در امور اقتصادی خود تغییر ساختار دهد و با اقدام به عرضه عمومی، در حقیقت در زمان خود به اقدامی انقلابی دست زد.
بورس آمستردام در سپتامبر 1602، شش ماه پس از تشکیل شرکت «کمپانی هند شرقی هلند» تأسیس شد. شرکت «کمپانی هند شرقی هلند» از سلسله عواملی برای نیل به موفقیت برخوردار بود: 50 هزار نفر کارمند غیر نظامی با ارتش خصوصی مشتمل بر 40 ناوجنگی، 30 نفر ملوان و 10 هزار خدمه و البته گردش فزاینده سود. کل کشور هلند تجدید حیات یافت.
این شرکت با وجود بازاری برای سهام و اوراق قرضه خود، احتمالاً قویترین اقتصاد در تاریخ جهان را داشته است. به نظر میرسد که شرکتی با ارتش و ناو جنگی خصوصی هیچگاه در آینده در هیچ بازاری پدیدار نشود.
کلید موفقیت این شرکت در حقیقت حضور «عموم» در مالکیت آن بوده است. این امر انباشتن 5/6 میلیون گیلدر (واحد پیشین پول هلند) را برای آن شرکت به ارمغان آورد.
همچنین «بورس» باعث شد تا شرکت بتواند برای رفع نیارهای کوتاه مدت خود، اوراق قرضه منتشر کند. به این ترتیب، اولین بورس اوراق بهادار، محکی بود برای کاپیتالیسم مدرن. تاریخچه شرکت «کمپانی هند شرقی هلند» در حقیقت ماکتی از آنچه بر سر شرکتهای پذیرفته در بورس میآید، بود:
IPO شرکت، شاهد 15 درصد رشد در قیمت عرضه بود، در حقیقت اولین فرصتی در تاریخ برای سهامداران که بتوانند از IPO منتفع گردند.
سهامداران بلند مدت نیز سود سرشاری از محل سرمایهگذاری به دست آوردند، به گونهای که 20 سال بعد، قیمت سهام آن 300 درصد رشد یافت. ممکن است که بازده چشمگیری به نظر نرسد، اما میانگین سود سالانه شرکت، 18 درصد بود. واضح است که سرمایهگذاران در آن زمان به دنبال درآمد بیشتر بودند.

در آن زمان، P/E ابداع نشده بود و گر چه حسابهای واقعی شرکت در آن زمان شفاف نبود، اما P/E این شرکت بسیار پایین و نزدیک به یک بود. 4 سال پس از تأسیس، شرکت رکورد تخصیص سود به میزان 75 درصد را از خود بجا گذاشت.
اما، هیأت اجرایی شرکت بعداً تحت فشار گرفت و از تمام اهرم و ابزار مهندسی مالی جهت ادامه روند حفظ بازده و سهامداران استفاده نمود. پرداخت سود نقدی به طور چشمگیری جای خود را به اوراق قرضه داد، حتی ادویههایی نظیر فلفل جایگزین پرداخت نقدی گردید.
سپس اولین نشانههای «حباب قیمتی» در تاریخ پدیدار شد. این دوره ، ارزش سهام تحت تأثیر دادوستد ابزار آتی به حد انفجار رسید و قیمت سهام شرکت به 1200 درصد نرخ اولیه آن افزایش یافت. در اواخر قرن 18، یعنی نزدیک به 200 سال بعد از شروع فعالیت شرکت، نشانههای سقوط آن پدیدار گردید.
این شرکت با بدهی 110 میلیون گیلدری در موقعیتی قرار گرفت که تنها سهامداران شرکت «انرون» مینوانند آنرا درک کنند. دولت هلند وارد ماجرا شد و بدهیهای آنرا برعهده گرفت. در حالی که تاریخ این شرکت روبه زوال گذاشت، تاریخچه بورسهای اوراق بهادار اما تازه در ابتدای راه قرار داشت.
در سال 1698، فهرستی از نرخ سهام و کالا توسط شخصی در قهوه خانهای در لندن منتشر شد. دادوستد در لندن آغاز شده بود و کارگزاران دریافتند که باید هرچه زودتر از «بورس سلطنتی»- مرکز تجارت لندن- خارج شوند. بورس سلطنتی مرکز دادوستد اقلام فیزیکی یعنی کالاهایی که از بندر (لنگرگاه لندن) وارد میشد، بود، اما طبیعی است که به دلیل روند رو به رشد حجم قراردادها و نیز پول در گردش، نیاز به «سهام» امری اجتناب ناپذیر تلقی گردید.
بعداز خروج از بورس سلطنتی، کارگزاران به خیابانها و قهوه خانه سرازیر شدند. عجیب اینکه در دوره مدرن، بورس سلطنتی اکنون به کلکسیونی از بوتیک ها و مشروب فروشیها تبدیل شده بود. این امر، پیروزی شیرینی برای بازاری که از حافظه بلند مدت برخوردار نبود، به شمار میرفت.
این «بورس اوراق بهادار به شکل آزاد» نزدیک به یک قرن تا سال 1773 ادامه یافت و از اولین نشانههای انقلاب صنعتی که اولین فراز و فرود مالی بریتانیا را به ارمغان آورد، - و به نام «حباب دریای جنوب» شناخته شد - فراتر رفت.
50 سال بعد، اولین «بورس اوراق بهادار لندن» به وجود آمد. جای تعجب نداشت که این بار هم این مکان در یک قهوهخانه و در طبقاتی در منطقه تجاری باشد. این بورس جدید اوراق بهادار لندن، نقش مهمی در انقلاب صنعتی بریتانیا ایفاد نمود و ماهیت «اوراق بهادار» در سطح اروپا و ایالات متحده فراگیر شد.
اما تا سال 1801 هیچگونه مقررات یا عضویت رسمی در بورس اوراق بهادار لندن مشاهده نشد. درحالی که بزرگترین گامهای تغییر در تاریخ دنیا به وقوع میپیوست، هنوز تعدادی اعتقاد داشتند که خرید وفروش سهام امری غیر اخلاقی و شیطانی محسوب میشود.

هم زمان با انتشار فهرست ابزارهای مالی در قهوهخانه ای در لندن، کارگزاران سهام در زیر درختی در خیابان «وال استریت» نیویورک جهت دادوستد سهام، نشست ترتیب دادند. وال استریت، یک دیوار مستحکم در نیویورک بود که به هرعلتی توسط هلندیان بنا شده بود. در سال 1792، 24 کارگزار سهام قراردادی را امضا نمودند که بعدها «هیأت سهام و بورس نیویورک»- شرکتی که بعدها به بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) تبدیل شد- جایگزین آن گردید.
قرار دادن «باتن وود(Buttonwood)» نه تنها پیدایش بورس اوراق بهادر نیویورک را باعث گردید بلکه شاهد انکار ناپذیری مبنی بر توسعه ایالات متحده و تبدیل آن به یک ابرقدرت اقتصادی محسوب شد. جالب است که وال استریت در کنار دیگر سمبل ایالات متحده یعنی آسمانخراشها ، به عنوان نماد قدرت و پول این کشور به شمار میرود.
امروزه نقش بورسهای اوراق بهادار در اقتصاد جهان غیرقابل انکارند. شاید محققین نیز هیچگاه تصور نمیکردند که کاری که شرکتی در 400 سال پیش ابداع نمود، سراسر دنیا را دربرگیرد.
پیدایش اولین بورس اوراق بهادار را میتوان به تشکیل آن در انگلستان، فرانسه و هلند در قرن 18 نسبت داد، در حالی که اقتصاد در ایالات کشور نوپای آمریکا به شدت تحت کنترل بریتانیا قرارداشت. تا اینکه اولین بازار حراج غیر رسمی در سال 1752 در نیویورک تأسیس و در سال 1792 با امضای قرارداد بین کارگزاران، بورس اوراق بهادار نیویورک رسماً معرفی گردید ، نهادی که بی شک قلب اقتصاد جهان در آن میتپد.
منبع مورد استفاده برای این مدخل
چگونه در قیمت سهام دستکاری و تغییر ایجاد میشود؟

این افراد با انجام معاملات صوری باعث تغییر کاذب قیمتها میشوند و یا صفهای خرید و فروش را با سفارشهای کاذب دستخوش تغییر میکنند، که اصطلاحا به آن دستکاری قیمت گفته میشود و هدف از آن، فریب سرمایهگذاران است. در همین رابطه گفتوگویی با سید مهدی موسوی، کارشناس مدیریت حقوقی و انتظامی سازمان بورس و اوراق بهادار انجام دادهایم که میخوانید.
- به چه نوع کارهایی دستکاری در قیمت گفته میشود؟
توسل به یکسری اقدامات مانند معاملات صوری، سفارشچینی در یک حجم مشخص، افزایش قیمت سهام یک شرکت خاص با ایجاد شایعه و جمعآوری سهام در قیمت پایین برای به دست آوردن سود را میتوان ازجمله مصادیق بارز افعال مادی جرم اعلام کرد.
- از منظر حقوقی این جرم به چه روشهایی قابل ارتکاب است؟
یکی از مهمترین روشهای انجام چنین جرایمی، دستکاری بر مبنای اطلاعات معروف است. در این روش دستکاریکننده به وسیله انتشار اطلاعات گمراهکننده یا شایعات بیپایه و اساس قیمت سهم را تغییر میدهد. در این شیوه عدهای از سرمایهگذاران با هماهنگی با یکدیگر سهام یک شرکت را مدنظر قرار داده و آن را خریداری میکنند و پس از آن با انتشار شایعات مثبت پیرامون سهام شرکت مذکور قیمت آنرا بالا برده و با فروش آن سهام کسب سود میکنند. البته در این روش برخی شرکتها هم مقصرند چون وفق تکلیف قانونی ماده45 قانون، شرکتهای بورسی موظفند اطلاعات مهم خود را بهموقع و شفاف به سازمان بورس ارائه دهند. بهطور کلی این اطلاعات مبنای تصمیمگیری سرمایهگذاران برای معاملات اوراق بهادار خواهد بود اما متأسفانه برخی از شرکتهای بورس از شفافیت اطلاعاتی برخوردار نبوده و ضوابط را رعایت نمیکنند. این قبیل شرکتها هدف خوبی برای دستکاری قیمت قرار میگیرند.
- آیا امکان کاهش قیمت سهام شرکتها وجود دارد؟
بله، افراد سودجو با انتشار اخبار منفی، تمام سهام موجود در بازار را به قیمت پایین خریداری میکنند و زمانی که اخبار و اطلاعات واقعی در مورد شرکت منتشر شد، به سود میرسند.
- روش دیگر دستکاری قیمت چگونه بهوجود میآید؟
در این روش دستکاری قیمت بر مبنای معاملات بهوجود میآید. افراد با استفاده از گروه معاملهگران سرشناس یک خرید گسترده انجام میدهند و با این کار قیمتها را افزایش داده و وقتی قیمتها به بالاترین حد رسید با فروش عمده سهام، سود بالایی کسب میکنند.
- یعنی قیمت سهم را بالاتر از حدواقعی نشان میدهند؟
دقیقاً، معمولا در این روش دستکاریکننده قیمت، پس از خرید، سعی بر آن دارد تا سهم بازار را مورد اقبال قرار داده و تقاضای خرید سهام شرکت را با دستکاری بالا ببرد و در پی این اقدام قیمت سهم بالا رفته و سود سرشاری عاید خود کند.
آشنایی کامل با اوراق استصناع

یکی از ابزارهایی که در نظام مالی اسلامی میتواند برای تأمین مالی طرحها و پروژهها مورد استفاده قرار گیرد اوراق استصناع است.
با عنایت به اهمیت این اوراق در تأمین مالی طرحها، در ادامه به بررسی این اوراق خواهیم پرداخت.
واژه استصناع در لغت از باب استفعال از مادة «صنع» است و به معنای طلب و سفارش ساخت را میگویند و در اصطلاح فقهی و حقوقی، استصناع قراردادی است که به موجب آن یکی از طرفین قرارداد، در مقابل مبلغی معین، ساخت و تحویل کالا یا طرح مشخصی را در زمان معین نسبت به طرف دیگر بهعهده میگیرد.
تفاوت استصناع با سایر قراردادها

1- در قرارداد استصناع کالای مورد نظر موجود نیست و سازنده در آینده ساخته و تحویل میدهد.
2- در قرارداد استصناع تهیه مواداولیه و لوازم کار بهعهده سازنده است.
3- زمان انعقاد قرارداد بخشی از ثمن بهعنوان پیش پرداخت داده میشود بخش دیگر بهصورت دفعی یا تدریجی تا زمان تحویل کالا پرداخت میشود. وزارتخانهها، شهرداریها، شرکتهای دولتی و بخش خصوصی برای تأمین مالی طرحهای عمرانی و توسعهای میتوانند از طریق استصناع اقدام کنند و این به 2روش قابل اجراست. استصناع مستقیم و استصناع غیرمستقیم
رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار
همه چیز درباره بورس

بازار پولی که عمدتا توسط نظام بانکی یک کشور اداره میشود که مهمترین کارکرد آن تامین اعتبارات کوتاه مدت است و بازار سرمایه که کارکرد اصلی آن تامین مالی بلند مدت مورد نیاز در فعالیتهای تولیدی و خدماتی مولد میباشد.
بورس (Bourse) کلمهای فرانسوی است که معنای آن در زبان فرانسه کیف پول میباشد.
بورس، نهاد سازمان یافتهای است که از جمله نهادهای عمده و اساسی در بازار سرمایه محسوب میشود و در کنار سایر موسسات و سازمانها، وظایف چندگانهای را برعهده دارد.
کارکردهای اساسی بورس مدیریت انتقال ریسک و توزیع آن، شفافیت اطلاعات، کشف قیمت، ایجاد بازار رقابتی و همچنین یکی از کارکردهای مهم آن جمع آوری سرمایهها و پس اندازهای کوچک برای تامین سرمایه مورد نیاز فعالیتهای اقتصادی است.
تاریخچه تاسیس اولین بورس به اواخر قرن چهارده و اوایل قرن پانزده در کشور هلند بر میگردد. اما بورس به صورت مدون از دو قرن پیش شروع به فعالیت کرده است در حال حاضر با پیشرفت تکنولوژی و استفاده از ابزارهای الکترونیکی بیشتر معاملات در بورس از طریق رایانه صورت میگیرد.
بورس زیر نظر نهاد واحد نظارتی که معمولا سیاستهای آن توسط بالاترین مراجع ذیربط دولتی در هر کشور اعمال میگردد که با حضور و مشارکت فعال بخش خصوصی ایجاد میشود و اتاق پایاپای که تضمین و تسویه قراردادها را بر عهده دارد از جمله مهمترین بخشهای آن محسوب میشود. فعالیت میکند. علاوه برآن واحد نظارت داخلی (در داخل بورس) هیات بازرسین و داوری ارکان اصلی ساختار بورس را تشکیل میدهند.

بورس کالا چیست؟
بورس کالا (Commodity Exchange) یک بازار متشکل و سازمان یافتهای است که بطور منظم کالای معینی با ساز و کاری خاص مورد معامله قرار میگیرند.
امروزه طبقهبندیهای متعددی برای یک بورس کالایی وجود دارد. اما گسترش بازارهای بخش مالی و حقیقی اقتصاد سبب شده چندین نوع از بررسیها در قالب یک تشکل متمرکز قرار داشته باشند.
عموما بورسهای کالایی را در مقابل بورسهای اوراق بهادار تعریف میکنند. به عبارتی هر آن چیزی که در زمینه، فلزات و مواد معدنی (کانی ها)، انرژی و محصولات کشاورزی مورد مبادله قرار میگیرد در زمره بورس کالایی میگنجد.
مهمترین مامویت بورس کالایی بر اساس گزارشات آنکتاد کمک به ساماندهی و اصلاح ساختار بازار محصولات بخش کشاورزی از طریق شفافیت اطلاعات، کشف قیمت، توزیع ریسک و سیالیت در معاملات و همچنین تامین منابع مالی مورد نیاز فعالان بخش کشاورزی از طریق توسعه بازار سرمایه است که اولی در کشورهای درحال توسعه و دومی در کشورهای پیشرفته و صنعتی ملاک عمل قرار میگیرد.
بازار بورس چیست؟
بازار بورس مکانی است که درآن سهام شرکتهای گوناگون تولیدی خدماتی و سرمایه گذاری داد و ستد می شود. مردم به بازاربورس بازارسهام هم می گویند. اما نام رسمی و قانونی آن "بورس اوراق بهادار" می باشد که منظوراز اوراق بهادار همان برگههای سهام شرکتهاست. به مکانی که در آن عمل داد و ستد انجام می گیرد "تالار معاملات بورس" گفته میشود.
بازاربورس چه منافعی برای جامعه دارد ؟
کنترل نقدینگی درجامعه. بازار بورس یک فرصت سرمایه گذاری مطلوب برای سرمایه گذاران با سرمایههای اندک ایجاد میکند و زمینه توزیع عادلانه ثروت را مهیا میکند.
مزیت های کلان بازار بورس برای جامعه:
- رشد تولید نا خالص ملی و مهار تورم
- استفاده از پس اندازهای خرد وکوچک مردم
- هدایت سرمایه های سرگردان
- کمک به رشد صنعتی شدن کشور
وظیفه کارگزاریها چیست؟
از دیگرسوالات و پرسشهایی که مردم معمولی جامعه از فعالان بازارمی پرسند این است که چرا باید به کارگزاریها مراجعه کنیم؟
آیا میتوانیم خودمان مستقیما به تالاربورس برویم و سهام خریداری کنیم؟

کارگزاریها وکیل و نماینده تام الاختیار برای خرید و فروش سهام هستند و بدون واسطه آنها هیچ کس نمی تواند در تالار بورس خرید و فروش کند.
حضورمردم در تالار بورس الزامی نیست بلکه آنها جهت مشاهده تابلوی قیمتهای تالار بورس و مشورت کردن با سایر سهامداران و دلگرمی دادن به یکدیگر در هنگام افت قیمتها در تالار معاملات بورس حضورمی یابند.
اما حضوردر دفتر کارگزاری الزامی است و باید شخصا با به همراه داشتن شناسنامه و یک برگه فتوکپی شناسنامه و کارت ملی جهت خرید سهام شرکت دلخواه خود به کارگزاری مورد نظرمراجعه نموده و فرم مخصوص دستورخرید سهام را تکمیل نمود تا کد عملیاتی صادر شود و درمراجعات بعدی با ارایه کد کارهایمان سریع ترانجام شود.
سهم چیست؟
هرشرکت سهامی به قسمتهایی مساوی تقسیم میشود که به هر یک از این قسمتها یک سهم گفته میشود و معمولا قیمت اسمی سهم در ایران ۱۰۰۰ ریال است. اگربخواهیم سهام را براساس حقوق دارنده سهم طبقه بندی کنیم دو نوع سهم داریم:
- سهام عادی
- سهام ممتاز
سهامداران عادی که در واقع مالکان اصلی شرکت هستند دارای حقوق و مزایایی میباشند که عبارتند از:
- حق دریافت سود سهام(EPS)
- حق رای دادن درمجامع عمومی عادی و فوق العاده
- حق تقدم درخرید سهام جد ید
- حق باقیمانده دارایی پس ازانحلال شرکت
- حق اطلاع ازفعالیت های شرکت
دارندگان سهام ممتازعلاوه برمزایای فوق الذکر در هنگام انحلال شرکت نسبت به دارندگان سهام عادی در دریافت ارزش اسمی سهام خود اولویت دارند.
چه سهمی بخریم؟
باید سهام مورد نظر را پس از مشورت با افراد مورد اعتماد و با مطالعه و تحلیل انتخاب کرد. سرمایه گذاران در بازار سهام علاقمندند به یکی از سه شکل زیر سرمایه گذاری کنند:
- سرمایه گذاری کوتاه مدت یعنی سهام خاصی را می خرند و پس از ۳ الی ۴ ماه می فروشند.
- سرمایه گذاری میان مدت که سهام خود را به مدت یکسال نگه می دارند و بعد تصمیم می گیرند که کدام را بفروشند و کدام را نگه دارند.
- سرمایه گذاران بلند مدت که بیش ازیکسال سهام خود را نگه می دارند.
البته گروهی هم هستند که هرهفته سهام قبلی را میفروشند وسهام جدیدی میخرند که اصطلاحا به نوسان گیر مشهورند.
نظرات ()